Khi thành viên gia tộc Toyoda trở lại nắm quyền tại Toyota, nhiều người đã đặt ra câu hỏi: Tại sao nhà sản xuất ô tô Nhật Bản này không mang họ Toyoda của người sáng lập công ty cách đây hơn 70 năm?

Theo giải thích trên website bằng tiếng Anh của tập đoàn, lý do chủ yếu là cái tên Toyota liên quan tới số 8 may mắn theo quan niệm phương Đông.

Toyota ban đầu là một công ty sản xuất khung cửi tự động cho ngành dệt Nhật Bản.

“Toyota tách khỏi tập đoàn công nghiệp Toyoda Industries (Kariya) khi mở phân nhánh sản xuất ô tô vào năm 1933,” tiến sĩ Seijiro Takeshita, giám đốc ngân hàng đầu tư Mizuho International ở London, giải thích.

“Tên gọi Toyoda (trong tiếng Anh) và phiên bản chữ kanji ban đầu được sử dụng, nhưng khi bắt đầu xuất khẩu nhiều sang Mỹ, công ty muốn có một cái tên thống nhất ở cả tiếng Anh và tiếng Nhật. Năm 1936, công ty tổ chức một cuộc thi đặt tên mới. Và Toyota là cái tên được nhiều người chọn.” Từ đó công ty đổi tên từ “Toyoda” sang “Toyota”.

Cái tên này được chọn vì trong tiếng Nhật, nó gồm 8 nét và theo quan niệm phương Đông, đây là con số đem lại may mắn và thịnh vượng.

Số 8 may mắn

Hệ thống chữ viết tiếng Nhật hiện đại sử dụng 3 kiểu chữ chính:

- kanji, dùng chữ Hán (Hán tự)

- hiragana, còn được gọi là kiểu chữ mềm của tiếng Nhật, là kiểu chữ âm tiết truyền thống của tiếng Nhật

- katakana, hay còn gọi là kiểu chữ cứng của tiếng Nhật, đôi khi còn để viết phiên âm chữ cái Latin.

Chữ kanji có tính hình tượng cao và bản thân nó là một hình thức nghệ thuật. Cái tên Toyoda được ghép bởi 2 chữ: “toyo” nghĩa là dồi dào, phong phú, còn “da” có nghĩa là cánh đồng lúa.

“Da” theo kiểu chữ kanji cũng có thể đọc thành “ta”.

Chuyển tên “Toyoda” sang kiểu chữ katakana sẽ gồm 10 nét. Nhưng nếu là “Toyota” thì ở cả kiểu chữ katakana và hiragana sẽ chỉ có 8 nét (ảnh dưới).

“8 là một con số may mắn ở Nhật Bản vì khi viết theo kiểu chữ Hán, hình dáng chữ nở ở phía dưới (ảnh trên). Vì thế mọi người nghĩ rằng nó thể hiện một sự việc hay người nào đó sẽ dần phát đạt, thịnh vượng,” bà Mika Kizu, giảng viên tiếng Nhật của Trường Nghiên cứu phương Đông và châu Phi London (SOAS), giải thích.

Quan niệm “số 8 may mắn” rất thú vị, theo tiến sĩ Christopher Hood của Trung tâm nghiên cứu Nhật Bản thuộc Đại học Cardiff. Ông cho biết ở Nhật Bản, tên công ty Toyota thường được viết theo kiểu chữ katakana, trong khi Nissan thường viết tên công ty theo kiểu kanji.

Những hồ nghi

Mặc dù tính hình tượng của cái tên Toyota nghe khá hay, nhưng tiến sĩ Kizu của SOAS không tin rằng đây là yếu tố quyết định việc đổi tên công ty từ Toyoda sang Toyota.

“Cá nhân tôi không tin việc nhà sáng lập Toyota hay người kế nhiệm ông chọn cái tên “Toyota” thay cho “Toyoda” vì số nét trong chữ viết. Người Nhật Bản thường quan tâm đến số nét bút với chữ kanji, còn với kiểu chữ hiragana thì không,” bà giải thích.

Một số chuyên gia Nhật Bản cho biết số 8 về mặt văn hoá không có ý nghĩa quan trọng đến vậy tại Nhật Bản. Nó là hiện tượng của người Trung Quốc nhiều hơn (Olympic Bắc Kinh 2008 được khai mạc vào lúc 8 giờ 8 phút tối 8/8/2008).

Một giải thích khác cho việc đổi tên công ty có thể đơn giản là “Toyota” nghe hay hơn. Trang web bằng tiếng Anh của công ty nói rằng: “Âm ‘Toyota’ nghe có vẻ hấp dẫn hơn.”

Tiến sĩ Kizu cũng đồng tình: “Có nhiều âm kêu trong tiếng Nhật (như “da”) nhưng chúng không được chuộng bằng âm không kêu.”

Thêm vào đó, Toyota không phải là công ty Nhật Bản duy nhất được đặt tên theo sự biến đổi tên họ người sáng lập kiểu như vậy. Ví dụ, công ty Bridgestone được thành lập bởi ông Ishibashi, trong đó gồm Ishi (Stone) và bashi (Bridge).

Theo BBC.